Zorunlu Trafik Sigortası ve Kasko Arasındaki Farklar

  • Adem AKGÜL

Araç sahiplerinin en sık karıştırdığı iki güvence, Zorunlu Trafik Sigortası ile Kasko'dur. İkisi de aracınızla ilgilidir ama tamamen farklı riskleri, farklı taraflar için karşılarlar. Bu ürünleri doğru anlamak, hem yasal sorumluluğunuzu eksiksiz yerine getirmenizi hem de bütçenize en uygun korumayı seçmenizi sağlar. Aşağıda iki teminatı kapsam, maliyet ve işleyiş açısından ayrıntılı biçimde karşılaştırıyoruz.

Karşı Tarafın Güvencesi Zorunlu Trafik Sigortası

Tam adı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası olan trafik sigortasının yasal dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'dur. Bu sigorta sizin aracınızı değil, kusurlu olduğunuz bir kazada karşı tarafta (üçüncü şahıslarda) oluşan zararları poliçe limitleri dahilinde karşılar. Temel teminat kalemleri karşı tarafın aracına ve mallarına verilen maddi zarar, yaralananların tedavi giderleri, sürekli sakatlık ile ölüm ve destekten yoksun kalma tazminatıdır.

Burada kritik nokta şudur: trafik sigortası kendi aracınızın hasarını ödemez ve manevi tazminatı kapsamaz. Yalnızca karşı tarafın maddi ve bedeni zararını güvence altına alır. Teminat limitleri serbest piyasada değil, devlet tarafından merkezî olarak belirlenir ve her takvim yılı için resmen güncellenir. Bu nedenle tüm şirketlerde aynı limitler geçerlidir. Güncel tutar için yürürlükteki tarifeye bakılmalıdır.

Poliçesiz Araç Olmanın Bedeli

Trafiğe çıkan her motorlu aracın zorunlu trafik sigortasının bulunması kanunen zorunludur. Poliçesiz tespit edilen araca idari para cezası uygulanır, araç trafikten men edilerek yediemin otoparkına çekilebilir ve geçerli poliçe ibraz edilene kadar trafiğe çıkamaz. Bu durum çekici ve otopark ücreti gibi ek masraflar doğurur. Ayrıca poliçe vadesi geçtikten sonra yapılan yenilemelerde gecikme süprimi (prim artışı) uygulanır. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiğinden, güncel rakam resmî kaynaklardan teyit edilmelidir.

İMM ile Zorunlu Limitin Ötesinde Koruma

İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) sigortası, zorunlu trafik sigortasının limitlerini aşan karşı taraf zararları için devreye giren, isteğe bağlı bir ek teminattır. Özellikle ağır bedeni hasar veya ölümle sonuçlanan kazalarda, zorunlu poliçenin limiti yetersiz kalabilir. Bu durumda aradaki fark sürücünün kişisel malvarlığından talep edilebilir. İMM, bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırarak trafik sigortasını güçlendiren önemli bir korumadır.

Kendi Aracınızın Güvencesi Kasko

Kasko isteğe bağlı bir üründür ve trafik sigortasından temel farkı, kendi aracınızı korumasıdır. Kusur kimde olursa olsun, hatta kusur tamamen sizdeyse ya da hiç karşı taraf yoksa bile kendi aracınızdaki hasarı karşılar. Kasko Genel Şartları'na göre ana teminat grupları çarpma ve çarpışma, çalınma (hırsızlık) ile yangın ve yanmadır. Trafik sigortasından farklı olarak kasko, araç park halindeyken veya kırmızı ışıkta beklerken oluşan hasarları da kapsar.

Ek sözleşmeyle kapsama alınabilen riskler ise sel, su baskını, dolu, fırtına, deprem gibi doğal afetler, terör ve kötü niyetli hareketler ile cam kırılmasıdır. Bu teminatların paket dahilinde mi yoksa ek primle mi geldiği şirkete ve poliçeye göre değişir.

İki Teminatın Karşılaştırması

Kıstas Zorunlu Trafik Sigortası Kasko
Zorunluluk Yasal zorunlu İsteğe bağlı
Kimi ya da neyi korur Karşı tarafı (3. şahıslar) Kendi aracınızı
Kusur durumu Yalnızca siz kusurluyken öder Kusur kimde olursa olsun öder
Çalınma / yangın / afet Kapsamaz Kapsar
Manevi tazminat Kapsamaz Ek teminatla alınabilir
Teminat limiti Devletçe belirlenir, her yıl güncellenir Aracın kasko değerine göre

Dar Kasko'dan Tam Kasko'ya Kasko Türleri

Kaskoda kapsam genişliğine göre farklı paketler vardır. Dar kasko ana teminatların yalnızca bir kısmını (örneğin çarpışma ve yangın, çalınma hariç) içerir. Ucuzdur ama sınırlıdır. Standart kasko ana teminat gruplarının tamamını kapsar. Genişletilmiş kasko ek risklerin bir kısmını, tam kasko ise eklenebilecek tüm ek riskleri içerir. En ucuz paketi seçmek çoğu zaman önemli riskleri kapsam dışında bırakabileceğinden, yalnızca fiyata değil kapsama bakmak gerekir.

Ek Teminatlar ve Asistans Hizmetleri

Kasko poliçenizi ihtiyacınıza göre çeşitli teminat ve hizmetlerle zenginleştirebilirsiniz:

  • İkame (yedek) araç: Aracınız tamirdeyken belirli gün boyu yedek araç tahsisi.
  • Yol yardım ve çekici: Arıza ya da kaza halinde çekici, lastik değişimi, akü takviyesi, yakıt ikmali.
  • Mini onarım: Küçük çizik ve göçüklerin hızlı onarımı. Çoğu şirkette dosya açılmadığından hasarsızlık indirimini bozmaz.
  • Anahtar kaybı, ferdi kaza, hukuksal koruma ve manevi tazminat gibi ek korumalar.

Hasarsızlık İndirimi ve Basamak Sistemi

Kaskoda 0 ile 7 arası bir basamak (kademe) sistemi uygulanır ve sürücü genellikle 4. basamaktan başlar. Her hasarsız yıl sizi bir üst basamağa taşıyarak indirim oranınızı artırır. Tazminat talep ettiğinizde ise basamağınız düşer ve bir sonraki dönem priminiz artar. İndirim ve zam oranları şirkete göre değişmekle birlikte, düzenli ve hasarsız bir sürücü genellikle birkaç yılda en üst basamağa ulaşır.

Önemli bir ayrıntı: kusur tamamen karşı taraftaysa ve hasar karşı tarafın trafik sigortasından ödendiyse, sizin kasko indiriminiz bozulmaz. Bazı şirketlerin "ilk hasar affı" hizmeti de poliçe süresince ilk hasarda basamağın düşmemesini sağlar.

Küçük Hasarda İhbar Etmenin Hesabı

Düşük tutarlı bir hasarda kaskodan tazminat almak, bir sonraki yıl indirim basamağınızı düşürerek primi artırır. Bu nedenle küçük hasarları cebinizden karşılamak çoğu zaman daha ekonomiktir. Kabaca mantık şudur: tamir maliyeti, önümüzdeki yıllarda kaybedeceğiniz indirim ile artacak primin toplamından düşükse, ihbar etmeyip kendiniz ödemek mantıklıdır. Kararı verirken poliçenizdeki muafiyet tutarını ve "ilk hasar affı" olup olmadığını da hesaba katmalısınız.

Primi Belirleyen Faktörler ve Poliçe Seçimi

Kasko primini aracın markası, modeli, yaşı ve güncel kasko değeri, sürücünün yaşı ve hasar geçmişi, hasarsızlık basamağı, aracın kullanıldığı bölge (büyük şehirlerde risk ve dolayısıyla prim daha yüksek) ile seçilen teminat kapsamı ve muafiyet belirler. Poliçe seçerken muafiyet tutarını, ikame araç süresini, yetkili servis garantisini, ayrıca deprem, sel ve terör teminatlarının dahil olup olmadığını mutlaka kontrol edin.

"Kasko, zorunlu trafik sigortasının yerini tutmaz. İkisi birbirini tamamlar: biri başkasına verdiğiniz zararı, diğeri kendi aracınızı korur."

Doğru poliçe aracınızın değerine, kullanım alışkanlıklarınıza ve risk profilinize göre değişir. Lens Blue olarak farklı sigorta şirketlerinin tekliflerini karşılaştırıp size en uygun trafik, İMM ve kasko çözümünü sunuyoruz. Limit, prim ve ceza tutarları yıla ve şirkete göre değişir. Güncel rakamlar için poliçenizi ve yürürlükteki tarifeleri kontrol edin.